Մեր Մեծերը. Մեսրոպ Մաշտոց

Մեսրոպ Մաշտոց ծնած է Տարօն Գաւառի  Հացեկաց գիւղը 361 կամ 362 թուականին:

Մեսրոպ Մաշտոց կիսազնուական Վարդանի որդին էր: Հայաստանի մէջ ստացած էր յունական կրթութիւն: Կը տիրապետէր յունարէնինպարսկերէնինասորերէնինվրացերէնին: Սկզբնական շրջանին անցած է ծառայութեան հայոց Խոսրով III (մօտ 385 − 388) թագաւորի արքունիքին մէջ, եղած է զինուորական, ապա` պալատական գրագիր: Մօտ 395396-ին դարձած է հոգեւորական:

Մաշտոցը հոգեւոր առաքելութեան ժամանակ սկսած է լրջօրէն մտահոգուիլ երկրի վիճակով: Թէեւ քրիստոնէութիւնը Հայաստան մուտք գործեր էր առաջին դարուն եւ 301թ. Դարձած պետական կրօն, բայց ժողովուրդի զգալի մասը միայն անուանապէս քրիստոնեայ էր, երկրի մէջ եղած Աստուածաշունչի գրքերը եւ եկեղեցական այլ երկեր յուներԷն կամ ասորերէն էին, ժամերգութիւնները եւ ծէսերը կը կատարուէին ժողովրդին համար անհասկանալի այդ լեզուներով:

Մաշտոց Աստուածաշունչը հրապարակայնօրէն կարդալով անմիջապէս բանաւոր կը թարգմանէր հայերէն` ժողովուրդին հասկանալի դարձնելու համար:

387թ. երկու մասի բաժնուած Հայաստանի արեւելեան եւ արեւմտեան մասին մէջ թէեւ կը պահպանուէր հայոց թագաւորութիւնը, բայց պարսկական ազդեցութիւնը օրէօր կը մեծնար: Երկրի արեւմտեան մասին մէջ, որ միացած էր Բիւզանդիոյ, վերացուած էր հայոց թագաւորութիւնը, եկեղեցին ենթակայ էր յունական եպիսկոպոսութեան, եկեղեցւոյ եւ պետական լեզուն յունարէնն էր: Հայաստանի երկու մասերու իրարմէ օտարացումը կը սպառնար երկրի եւ ժողովուրդի ամբողջութեան, վերահաս կը դառնար հայութեան ձուլման վտանգը, ամբողջ երկրին մէջ դպրոցներու, համալսարաններու լեզուն յունարէնն էր, մասամբ ասորերէնը, եկեղեցականներու  զգալի մասը յոյներ ու ասորիներ էին, հայ հոգեւորականութեան որոշ մասը յունախօս էր:

Այսպէս Մաշտոցի համար հայ դպրութեան հրատապ ստեղծումն ունէր հետեւեալ նպատակները.

  1. Հայացնել քրիստոնէական գրքերը, քարոզչութիւնն ու արարաողութիւնները կատարել հայերէն:
  2. Ստեղծել ու զարգացնել մայրենի լեզուով գրականութիւն:
  3. Հայութիւնը փրկել ձուլումէն :
  4. Ամրացնել երկրի քաղաքականապէս երկու մասի բաժնուած հատուածներու հոգեւոր, լեզուական և մշակութային միասնութիւնը:

Այս վիճակին մէջ Մեսրոպ Մաշտոց մտադրած է ստեղծել հայկական գիրեր` Աստուածաշունչը թարգմանլելու համար: Վերադարձած է Վաղարշապատ, ուր կաթողիկոսի նախաձեռնութեամբ հրաւիրուած է յատուկ ժողովի: Մօտ 404-ին Միջագետքէն բերուած« Դանիէլեան նշանագրերով, կատարած է թարգմանական եւ ուսուցողական առաջին փորձերը, սակայն ապարդիւն: Այդ ժամանակ ստացեր է վարդապետի (ուսուցիչի) աստիճան: Վռամշապուհի եւ Սահակ Պարթեւի հրահանգով անձամբ մեկնած է Միջագետք, հանդիպած նոյն Դանիէլ եպիսկոպոսի հետ: Եղած է Եդեսիա, Ամիդ, ապա` Սամոսատ:

Մօտ 405406 թթ. Եդեսիոյ մէջ աւարտած է հայոց գրերու ստեղծումը:

Աստվածաշունչէն հայերէն թարգմանած է Սողոմոնի առակները, որուն առաջին նախադասութիւնը նաեւ մեսրոպատառ առաջին նախադասութիւնն էր.

Aquote1.png Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ։ Aquote2.png

 

Մեսրոպ Մաշտոց մահացած է 440 թուականի Փետրուար 17-ին Վաղարշապատի մէջ։ Անոր մահէն ետք հազարապետ Վահան Ամատունին եւ զօրավար Հմայակ Մամիկոնեանը մեծ բազմութեամբ անոր մարմինը տեղափոխած են Օշական, ուր երեք տարի անց Վահան Ամատունին տաճար կը կառուցէ, եւ անոր աճիւնը կը տեղափոխէ այնտեղ։ Անոր յիշատակը յարգելու համար Յովսէփ կաթողիկոսը կը յանձնարարէ անոր աշակերտ Կորիւնին գրել Մաշտոցի կեանքն ու գործը։ Հայ եկեղեցին, նկատի ունենալով Մաշտոցի ժողովրդականութիւնը, զինք դասած է իր սուրբերու շարքին։

Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ Մաշտոցի անունով կը կոչուին պետական ու հասարակական հիմնարկներ, դպրոցներ, փողոցներ եւ այլն։ 1962 թ. Մաշտոցի անունը կը կրէ հայկական ամենահարուստ ձեռագրատունը՝ Մատենադարանը։ Օշականի ճանապարհին կանգնեցուած է մաշտոցեան այբուբենին նուիրուած յուշակոթող։ Մաշտոցի անունը կը կրէ նաեւ Երեւան քաղաքի գլխաւոր պողոտան։ Անոր անունով կը կոչուի Օշականի գլխաւոր փողոցը, միջնակարգ դպրոցը եւ Օշականի մէջ կայ անոր անունը կրող եկեղեցի, որ կառուցուած է անոր շիրմին վրայ։

You are donating to : Greennature Foundation

How much would you like to donate?
$10 $20 $30
Would you like to make regular donations? I would like to make donation(s)
How many times would you like this to recur? (including this payment) *
Name *
Last Name *
Email *
Phone
Address
Additional Note
paypalstripe
Loading...